Gloed, Sánder Márai

Zakelijke informatie:

Originele taal: Hongaars

Vertaald door: Mari Alföldy

Bladzijdes: 156

Vijftiende druk

Uitgever: Wereld Bibliotheek

20 hoofdstukken

Perspectief: Personaal; Henrik wordt steeds als generaal of zoon of iets anders genoemd, bijna nooit bij zijn echte naam. Het verhaal wordt van uit zijn oogpunt geschreven en de lezer weet alleen wat Henrik ons verteld.

Tijd: In principe is het verhaal chronologisch, maar er zijn heel veel flashbacks. De flashbacks zijn niet in chronologische volgorde. Het deel dat Zich in het “nu” afspeelt duurt een dag. De flashbacks zijn verdeelt over hun gehele jeugd en een deel  van het leven na dat Konrád weg ging.

Ruimte: Het verhaal dat Konrád bij Henrich op visite komt speelt zich af in het paleis van Henrich. De flashbacks spelen zich onder andere in het internaat, waar beide jongens op zaten, af; ook in Frankrijk op familie bezoek. Kortom, waar Henrich is is de lezer ook.

Samenvatting:

Zoals eerder geschreven volgt het boek Henrich. Hij is dan ook de hoofdpersoon. Hij is een rijke man, een generaal. Hij is voornamelijk opgevoed door Nini en zelfs na de dood van zijn ouders is Nini er nog steeds. Op jonge leeftijd ontmoet hij Konrád, ze worden vrienden. De band die zij hebben is zeer sterk, zij zweren vrienden te worden voor het leven.

Na dat Henrich is getrouwd met Krisztina, vertrekt Konrád plotseling. De generaal hoort nooit meer iets van hem. Tot 41 jaar later, Krisztina is al lang overleden en Henrich en Konrád zijn beide 73. De generaal krijgt een brief dat Konrád die avond langs zal komen.

Het gesprek begint moeizaam, maar langzamerhand breekt het ijs. Konrád vraagt wat de generaal nog wil zeggen. Henrich begint een lang monoloog (bijna het halve boek lang). Hij verteld wat hij 41 jaar geleden heeft beleeft en wat er volgens hem, buiten zijn weten om, is gebeurt. Hij wil Konrád laten beseffen wat hij hem heeft aan gedaan.

Mening:

Ten eerste vind ik het een heel goed verhaal, het is boeiend en de cultuur is anders wat ik ook leuk om te lezen vind.

Het begin van het boek, ongeveer de eerste helft is heel goed geschreven. Het balans tussen dialoog omschrijving en acties is goed. Verder is ook de vriendschap tussen de hoofdpersoon en Konrád mooi uitgebeeld. Er is een wil om door te lezen omdat je nieuwsgierig gemaakt wordt, als lezer wil je weten wat er 41 jaar geleden is gebeurt. Als laatste staan er nog wijze lessen in de tekst geweven.

Helaas, als Henrich begint met vertellen over wat er 41 jaar geleden is gebeurt verandert de verdeling tussen dialoog, omschrijving en actie. Er is alleen nog maar een hoofdstukken lang monoloog van Henrich. Dat monoloog wordt soms onderbroken door een omschrijving van de toon waar op iets wordt gezegd of de reactie van Konrád wordt beschreven. Bovendien bevat wat de generaal verteld heel veel metaforen, omschrijvingen van hoe de setting er uitzag. De tekst vind ik iets wat langdradig. Ook waren de alinea's heel lang, soms we tien bladzijdes. Dat maakte het lastig lezen.

Tot slot, vond ik het begin van het boek en de mooie verhaallijn zeker op wegen tegen het wat langdradige eind. Ik zou het boek dus wel aan raden maar aan mensen die meer van lange  omschrijvingen houden dan ik.

Au Pair Willem Frederik Hermans

Zakelijke informatie

Bladzijdes: 416

Tweede druk

Uitgeverij De Bezige Bij

Hoofdstukken: 96

Perspectief:auctoriale verteller van het perspectief van Paulina

Tijdsverloop: chronologisch

Ruimte: het grootse deel van het boek speelt zich af in Parijs, in het huis van de familie van de generaal de Lune en in de straten er omheen. Het begin van het boek speelt zich af in Nederland en later gaat Paulina naar Luxemburg en Londen.

Samenvatting 

Paulina uit Vlissingen heeft haar middelbare school  afgemaakt en wil kunstgeschiedenis en Frans gaan studeren in Parijs. Zij wordt au pair om dat te kunnen bekostigen. Het eerste adres waar ze wordt geplaatst is geen succes. Haar slaapkamer is vrij toegankelijk voor ieder die wil en het advocaten gezin waar zij komt heeft een onopgevoede tiener zoon die ook deze au pair ziet als een gebruiksvoorwerp. 
Snel zoekt ze een ander adres. Ze komt in huis bij de familie van de rijke gepensioneerde generaal de Lune. Ze krijgt een luxe kamer en wordt overladen door cadeaus, terwijl het niet duidelijk is wat van haar wordt verwacht om dat alles terug te betalen. Na vele lange gesprekken met de familie en de generaal wordt zij langzamerhand ingewijd in het familiegeheim. 
De generaal heeft jaren geleden, tijdens de oorlog, van een joodse vriend een koffer met waardepapieren gekregen. De vriend vroeg hem er goed op te passen tot hij zou terug keren. Maar hij keerde niet terug. De enige erfgename is de halfbroer van zijn vrouw, Müller, een oud SS-officier. De vraag is, moet het geld naar de SS-officier of naar een joodse organisatie in Israël? En hoe komt het daar?
De beslissing van de generaal was dat het geld naar de joodse organisatie moet. Paulina is het daar mee eens en oppert dat zij het wel over de grens zou kunnen brengen. 
Paulina gaat op reis. Op het laatste moment wordt nog besloten dat ze niet naar Basel gaat maar naar Luxemburg. Alles verloopt volgens plan en ze overhandigd de koffer in Luxemburg aan de aangewezen persoon. 
Ze ziet tot haar geluk dat Michel, een familie lid van de generaal, haar is achterna gekomen. Samen maken zij een uitstapje naar Londen. Daar verteld Michel haar dat zij het geld heeft gegeven aan de SS-oficier Müller, en dus niet aan de joodse organisatie. Paulina voelt zich verraden. Michel moet met spoed terug naar Parijs omdat zijn ouders op sterven liggen. Paulina geniet nog een paar dagen in Londen, uiteraard op kosten van de familie. 
Later keert ze terug naar Parijs, maar niet naar het gezin van de generaal. Ze vindt een appartement in de buurt van waar ze eerst woonde. Natuurlijk komt ze een familie lid tegen en moet ze daar op bezoek gaan. Ze blijft uiteindelijk wel in haar eigen appartementje wonen.

Over de auteur

Zie de donkere kamer van Damokles

Mening

De reden dat ik dit boek heb gekozen is dat ik zelf graag au pair zou willen worden in Frankrijk. 
Ik vond het een goed verhaal, maar ik vond dat er niet echt opgebouwd werd tot een climax. Er was niet echt een hoogtepunt. Ook vond ik de gesprekken die de generaal voerde over Guys en die Michel voerde over bijzondere componisten een beetje langdradig. Het karakter van Paulina was duidelijk en de lezer kan zich goed inleven in haar gedachten.

Nathan Sid, Adriaan van Dis

Bladzijdes 90
Uitgeverij Maarten Muntiga

De wijze waarop de auteur vormgeeft aan zijn/haar hoofdpersonage in relatie tot zijn/haar eigen autobiografie.

 De novelle Nathan Sid, geschreven door Adriaan van Dis is heel autobiografisch. Ten eerste, misschien vergezocht, de achternaam Sid is Dis achterstevoren. De familie waar in Nathan, de hoofd persoon van het boek, op groeit is grotendeels overeenkomstig met dat van Adriaan van Dis. De vader van Nathan is Indisch-Nederlands net als de vader van van Dis. Even zo hebben ook hun moeders dezelfde achtergrond. Beide moeders zijn van Nederlandse afkomst en zijn in Nederlands Indië een Indonesische man getrouwd. Beide moeders hebben van die Indonesische man drie dochters. De vader van de dochters is door Japanse soldaten vermoord. De moeders, dochters, en vaders hebben allemaal in een interneringskamp gezeten. Daar hebben de vaders de moeders ontmoet.

Nathan en van Dis zijn in Breda geboren als blanke kinderen en zijn dus niet zelf in Indonesië geweest. Hierdoor voelen zij zich buitengesloten. Ze groeien op in een huis met meerdere gezinnen met een Indisch verleden.

Hun vaders zijn door de oorlog getraumatiseerd en arbeidsongeschikt verklaart. Beide vaders zijn heel streng en sloegen vaak, van Dis evenals Nathan zien hun vader als vrede man maar zien ook in dat hij een slachtoffer is geweest.

De vaders overlijden als Nathan en van Dis 10 zijn.

Een extra complicatie is dat volgens de wet kunnen Nathans ouders niet trouwen, maar dat mag de buitenwereld niet weten dus gaat Nathan als Sid door het leven. Op officiële papieren zoals zijn school rapport staat de achter naam van zijn moeder. Dit is ook het geval voor van Dis. Hij groeide op met de achternaam Mulder. Hij heeft tijdens zijn studenten jaren zijn officiële achternaam gebruikt, en zo kennen wij hem vandaag nog, Adriaan van Dis.

Tot slot, de novelle Nathan Sid is autobiografisch, op een paar details na. Zo lijken mij niet alle gebeurtenissen exact naar waarheid verteld en kan het geheugen van de auteur sommige verhalen iets hebben verbogen.

Korte inhoud van het boek (niet meer dan 1 alinea, linken naar een goede samenvatting voor details)

 Het verhaal van Nathan Sid gaat over Nathan Sid, een jongen die in Nederland opgroeit in een omgeving met veel connecties met Nederlands-Indië. Helaas is Nathan daar zelf nooit geweest dus voelt hij zich vaak buitengesloten.

Hij heeft veel last van puistjes en pukkels en gaat daarvoor naar een gebedsgenezer, die geeft hem een dieet waardoor Nathan veel dingen niet kan eten.

Zijn vader is heel streng en heeft als KNIL-soldaat in Indië gewerkt. Als de socialisten de salarissen van de KNIL-soldaten wil inhouden wordt Pa Sid heel kwaad. Het probleem wordt groter als oom Nathan, een broer van Nathans moeder, een socialist is en Nathan kijkt heel erg tegen hem op. Pa Sid verscherpt de regels in huis.

Om toch bij Indië te horen wil Nathan een fluit hebben zodat hij daar op kan spelen als zijn zussen en moeder Indische liedjes zingen. Hij krijgt de fluit op voorwaarde dat hij elke dag er op moet oefenen, anders krijgt hij slaag van zijn vader.

Als zijn vader overlijdt dan merkt hij dat hij het heel fijn vindt om samen met zijn moeder te zijn. Hij voelt zich opgelucht dat Pa Sid er niet meer is, maar voelt zich daarna alsnog schuldig.

De historische achtergrond van het verhaal.

Indië was een kolonie van Nederland. De VOC had Indië ontdekt en werd er de baas. Het haalde koffiebonen, suikerriet, tabak en veel specerijen er vandaan. De Indiërs werden slecht behandeld.

Na 1900 veranderde dat, Nederland bouwde zieken huizen en scholen.

Toen kwamen Japanse soldaten en die sloten alle Nederlanders en Indonesiërs op in jappenkampen.

Japan verloor de tweede wereld oorlog en toen kon Nederland weer de baas zijn over Indië. Nog geen maand later wou Indonesië onafhankelijk zijn. Er kwam een oorlog waar veel onschuldige Indiërs bij omkwamen. Nederland gaf zich gewonnen na dat America had gedreigd de geldvergoeding die het aan Nederland had belooft in te trekken.

Indonesië werd in 1949 onafhankelijk.

Oordeel boek

 Het boek vond ik makkelijk om te lezen en was ook leuk om te lezen. Ik vond de gedichten die verspreid door het boek stonden leuk om te lezen, en ze gaven een soort samenvatting over de voorgaande passage. Het verhaal was heel realistisch want het is praktisch waargebeurd. Wel vond ik jammer dat er niet één climax was waar je naar toe leefde, het gebeurde gewoon allemaal.

Het is een makkelijk boek om te lezen en ik zou het graag aan mensen voorstellen.